مسجدهای استانبول؛ سفر به تاریخ عثمانی
جاذبههای گردشگری استانبول
صدای اذان که در کوچهپسکوچههای سنگفرششده استانبول میپیچد، انگار زمان را برای لحظهای متوقف میکند. استانبول، بیدلیل «شهر هزار مسجد» نام نگرفته؛ شهری که در هر قدمش، سایهی یک مسجد تاریخی بر سر رهگذران افتاده است. مسجدهای استانبول فقط محل عبادت نیستند؛ آنها گالریهای زندهای از معماری عثمانیاند. از کاشیکاریهای ظریف ایزنیک گرفته تا خوشنویسیهای باشکوه و تناسب بینقص گنبدها، هر مسجد داستانی از اوج هنر و اندیشه معماران عثمانی را بازگو میکند.
قدمزدن در این فضاها، سفری است همزمان به دل تاریخ، فرهنگ و زیباییشناسی اسلامی که هنوز هم زنده و نفسکش است. اگر شما هم دوست دارید این شاهکارهای تاریخی را از نزدیک ببینید و استانبول را فراتر از یک مقصد توریستی تجربه کنید، رزرو تور ترکیه به مقصد این شهر جذاب و دیدنی، میتواند بهترین راه برای آغاز یک سفر متفاوت به دل تاریخ و معماری عثمانی باشد. در ادامه همراه ما باشید تا شما را با چند مورد از پرطرفدارترین این مسجدها آشنا کنیم.

معروفترین مسجدهای تاریخی استانبول؛ سلطان احمد تا قلب بخش اروپایی
استانبول را نمیشود فقط با خیابانها و بازارهایش شناخت؛ روح این شهر در لحظهای زنده میشود که صدای اذان از میان گنبدها بالا میرود و بر آبهای بسفر میلغزد. از میدان سلطان احمد تا تپههای آرام بخش اروپایی، مسجدها نشانههایی هستند که مسیر شهر را مشخص میکنند؛ نشانههایی از ایمان، قدرت و هنر. مسجدهای تاریخی استانبول فقط بناهای مذهبی نیستند؛ آنها امضای شهرند. هرکدام روایتی از یک دوران، یک سلطان و یک معمار بزرگ را در دل خود پنهان کردهاند. اگر میخواهید استانبول را همانطور ببینید که قرنهاست ایستاده و نفس میکشد، این مسجدها همان جاهایی هستند که باید دید؛ نمادهایی که بدون آنها، تصویر استانبول کامل نمیشود. مخصوصا اگر با تور نوروزی استانبول و در روزهای خوشآبوهوای سال سفر میکنید، این مساجد مخصوص شما هستند:
۱. مسجد ایاصوفیه (Ayasofya)؛ تلاقی کلیسا و مسجد
مسجد ایاصوفیه بدون اغراق یکی از مهمترین بناهای مذهبی و تاریخی جهان است. این ساختمان عظیم ابتدا کلیسا بود، سپس به مسجد تبدیل شد و بعد از آن سالها بهعنوان موزه فعالیت کرد و امروز دوباره کاربری مسجد دارد. معماری باشکوه، گنبد عظیم و تلفیق هنر بیزانسی و اسلامی، ایاصوفیه را به قلب تپنده تاریخ استانبول تبدیل کرده است. در حال حاضر بازدید توریستها از ایاصوفیه شامل پرداخت ورودی در حدود ۲۵ یورو است و معمولا صفهای طولانی، مخصوصا در ساعات شلوغ روز، وجود دارد که به همین خاطر، پیشنهاد میشود صبح زود یا اواخر بعدازظهر برای بازدید بروید.
- آدرس: Sultan Ahmet, Ayasofya Meydanı No:1, 34122 Fatih/İstanbul, Türkiye
- نحوه دسترسی: سوار تراموای خط T1 شده و در ایستگاه سلطاناحمد (Sultanahmet) پیاده شوید. پس از پیاده شدن، ایاصوفیه در چند قدمی شماست.
- لینک آدرس گوگل مپ

۲. مسجد سلطان احمد (Sultan Ahmet Camii)؛ رقیب آبیرنگ
مسجد سلطان احمد که بیشتر با نام «مسجد آبی» شناخته میشود، یکی از معروفترین نمادهای استانبول است. این مسجد درست روبهروی ایاصوفیه قرار دارد و انگار گفتوگویی تاریخی بین دو دوره متفاوت را شکل داده است. این مسجد شش مناره بزرگ و باشکوه دارد که گفته میشود بنا کردن آنها در زمان ساخت، جنجال بزرگی بهپا کرد؛ چون تعداد منارههای مسجدالحرام با آن برابر بود. برای حل این موضوع، مناره هفتم به مسجدالحرام اضافه شد و مسجد سلطان احمد بهعنوان نمادی متفاوت در تاریخ باقی ماند. از جمله جذابترین بخشهای این مسجد فضای داخلی آن است که با هزاران کاشی ایزنیک آبیرنگ تزئین شده و این دلیل اصلی لقب «مسجد آبی» است. گفتنیست، نور طبیعی که از پنجرهها میتابد، این رنگها را زندهتر و خیرهکنندهتر میکند که فرصت گرفتن عکسهای زیبا و اینستایی به بازدیدکنندهها میدهد.
- آدرس: Cankurtaran, At Meydanı Cd No:7, 34122 Fatih/İstanbul, Türkiye
- نحوه دسترسی: سوار تراموای خط T1 شده و در ایستگاه سلطان احمد پیاده شوید. مسجد دقیقاً در میدان اصلی قرار دارد.
- لینک آدرس گوگل مپ

۳. مسجد سلیمانیه (Süleymaniye Camii)؛ شکوه بر فراز تپه
مسجد سلیمانیه شاهکار بیچونوچرای معمار سینان و نماد اوج معماری عثمانی است. این مسجد بر فراز یکی از تپههای استانبول ساخته شده و عظمت آن از دور هم کاملا قابل تشخیص است. در میان همه زیباییها و اوج شکوهی که این مسجد دارد، قرار گرفتن مقبره خرم سلطان در محوطه آن از اصلیترین دلیلهای جذابیت ویژهی بازدید برای مخاطب ایرانی است. در این میان جالب است بدانید که با رفتن به سمت مسجد سلیمانیه میتوانید یکی از زیباترین منظرههای استانبول را تماشا کنید که چشماندازی باز و باشکوه به شاخ طلایی مخصوصا هنگام غروب آفتاب به نمایش میگذارد.
- آدرس: Süleymaniye, Prof. Sıddık Sami Onar Cd. No:1, 34116 Fatih/İstanbul, Türkiye
- نحوه دسترسی: سوار بر تراموای خط T1 شده و در ایستگاه بِیازیت (Beyazıt) یا لالهلی (Laleli) پیاده شوید؛ سپس باید حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه در مسیر سربالایی به سمت مسجد پیادهروی کنید.
- لینک آدرس گوگل مپ

مساجد استانبول با حالوهوای خرید | زیارت و تجارت در قلب بازارها
استانبول شهری است که در آن عبادت و زندگی روزمره همیشه در کنار هم جریان داشتهاند. اینجا بعضی مسجدها فقط مقصد زیارتی نیستند؛ درست در دل شلوغترین بازارها ساخته شدهاند، جایی که صدای اذان با چانهزدن فروشندهها، بوی ادویه و عطر قهوه درهم میآمیزد. این مسجدها روایتگر سبکی از زندگی عثمانیاند که در آن، زیارت و تجارت نه روبهروی هم، بلکه در امتداد یکدیگر قرار دارند. اگر دوست دارید بهترین تجربهها را در سفرتان با تور استانبول داشته باشید، این مسجدها بهترین نقطهی شروعاند:
۱. مسجد جدید یا ینی جامی (Yeni Cami)؛ دروازه بازار ادویه
ینی جامی یکی از مسجدهای معروف استانبول است که درست در قلب شلوغی امینونو (Eminönü) قرار دارد. گنبدهای خاکستریرنگ آن اولین تصویری است که هنگام ورود به این منطقه میبینید. این مسجد نهتنها محل عبادت، بلکه نقطه اتصال بازار، اسکله و زندگی روزمره مردم استانبول است. به عبارتی یِِنی جامی از لحاظ موقعیت مکانی دقیقا کنار بازار ادویه (Mısır Çarşısı) و چند قدمی اسکله امینونو قرار دارد؛ یعنی جایی که روزانه هزاران نفر از آن عبور میکنند.
پیشنهاد میکنیم، اگر در روزهای خوش آبوهوای سال سفر میکنید اول به بازدید آرام از مسجد رفته و سپس به سمت بازار ادویه برای خرید انواع سوغاتیها مثل قهوه ترک، چای و ادویههای رنگارنگ پیادهروی کنید. طبق تجربه اکثر گردشگران همیشه بازدید از منطقه امینونو بهعنوان یکی از تجربههای اصیل شهر توصیه میشود که در مقاله راهنمای سفر به استانبول میتوانید در مورد آن بیشتر بخوانید.
- آدرس: Rüstem Paşa, Yeni Cami Cd. No:3, 34116 Fatih/İstanbul, Türkiye
- نحوه دسترسی: ابتدا سوار بر تراموای خط T1 شده و در ایستگاه امینونو پیاده شوید. همچنین میتوایند سوار بر کشتیهای بسفر شده و خودتان را به اسکله امینونو برسانید. سپس از آنجا پیاده به سمت مسجد بروید.
- لینک آدرس گوگل مپ

۲. مسجد رستم پاشا (Rüstem Paşa Camii)؛ گنج پنهان در بازار
مسجد رستم پاشا یکی از خاصترین مسجد های استانبول است؛ نه بهخاطر بزرگی، بلکه بهخاطر پنهان بودنش! این مسجد شاهکار معمار سینان است، اما بسیاری از گردشگران از کنارش عبور میکنند بیآنکه بدانند چه گنجی بالای سرشان قرار دارد. ورودی مسجد در میان مغازههای شلوغ ابزارفروشی و بازارهای اطراف امینونو پنهان شده که باید چند پله بالا بروید تا ناگهان وارد دنیایی کاملا متفاوتِ آرام، نورانی و پر از رنگ شوید. مسجد رستم پاشا به داشتن زیباترین کاشیکاریهای ایزنیک با رنگ قرمز مشهور است؛ رنگی بسیار کمیاب که فقط در تعداد محدودی از بناهای عثمانی دیده میشود. از این مسجد تا گرند بازار (Kapalıçarşı) فاصله زیادی نیست و میتواند یکی از توقفهای خاص در مسیر خرید شما باشد.
- آدرس: Rüstem Paşa, Hasırcılar Cd. No:62, 34116 Fatih/İstanbul, Türkiye
- نحوه دسترسی: سوار تراموای خط T1 شده و در ایستگاه امیناونو پیاده شوید. سپس حدود ۵ تا ۷ دقیقه در میان بازار پیادهروی کنید.
- لینک آدرس گوگل مپ
۳. مسجد نور عثمانیه (Nuruosmaniye Camii)؛ معماری متفاوت در قلب استانبول
مسجد نور عثمانیه هم از نظر موقعیت و هم از نظر معماری، یکی از متفاوتترین مسجدهای استانبول است. این مسجد درست در کنار یکی از دروازههای اصلی گرند بازار یا همان کاپالی چارشی (Kapalı Çarşı) قرار گرفته و برای بسیاری، آغاز رسمی خرید در استانبول محسوب میشود. برخلاف مسجدهای کلاسیک عثمانی، نور عثمانیه با الهام از معماری باروک اروپایی ساخته شده است؛ قوسهای نرم، پنجرههای بزرگ و فضایی روشن که حس متفاوتی به بازدیدکننده میدهد. کمتر مسجدی را میتوان پیدا کرد که اینقدر مستقیم با بازار گره خورده باشد؛ کافی است از در مسجد بیرون بیایید تا خودتان را وسط یکی از شلوغترین مسیرهای خرید جهان ببینید!
- آدرس: Molla Fenari, Vezirhan Cd. No:4, 34120 Fatih/İstanbul, Türkiye
- نحوه دسترسی: ابتدا سوار بر تراموای خط T1 شده و در ایستگاه بِیازیت (Beyazıt) پیاده شوید. سپس با چند دقیقه پیادهروی تا ورودی گرند بازار به مسجد نور عثمانیه خواهید رسید.
- لینک آدرس گوگل مپ

زیباترین مساجد ساحلی و تنگه بسفر؛ قابهایی طلایی برای عکاسی
بسفر فقط یک تنگه آبی نیست؛ صحنهای است که استانبول در آن زیباترین چهرهاش را به نمایش میگذارد. وقتی مسجدها درست کنار آب ساخته میشوند، ترکیب نور، دریا، معماری و آسمان، قابهایی میسازد که انگار مخصوص دوربین طراحی شدهاند. مساجد ساحلی استانبول، بهویژه در امتداد تنگه بسفر، از محبوبترین لوکیشنها برای عکاسی و اینستاگرام به خصوص برای مسافران فصل بهار و تورهای نوروزی هستند؛ جاهایی که سکوت معنوی با زندگی شهری و رفتوآمد کشتیها تلاقی پیدا میکند. اگر شما هم اهل به اشتراک گذاشتن عکسهای سفرتان هستید، با ما همراه باشید تا در ادامه نگاهی به خوشمنظرهترین مساجد استانبول بیاندازیم:
۱. مسجد اورتاکوی (Ortaköy Camii)؛ نگین بسفر
مسجد اورتاکوی، بدون تردید یکی از فتوژنیکترین مسجدهای استانبول است. این مسجد کوچک اما بسیار ظریف، درست در کنار آبهای بسفر قرار گرفته و با نمای سفید رنگ و پنجرههای بزرگش، نور را بهزیباترین شکل ممکن در آغوش میکشد. چیزی که اورتاکوی را خاصتر میکند، موقعیت بینظیر آن است؛ جایی که معماری مسجد، دریا و زندگی شهری همزمان در یک قاب جا میگیرند. بهطوریکه میتوان ادعا کرد یکی از معروفترین لوکیشنهای عکاسی در استانبول دقیقا همینجاست.
چه در روزهای آفتابی و چه هنگام غروب، این ترکیب یکی از ماندگارترین تصاویر سفر به استانبول را برایتان میسازد. بههمین دلیل، این نقطه همیشه پر از عکاسها، زوجها و تولیدکنندگان محتوای اینستاگرامی است. پیشنهاد میکنیم بعد از عکاسی حتما سراغ مزه کردن کمپیر (kompir) که نوعی سیبزمینی شکمپر و از غذاهای معروف خیابانی استانبول است، بروید. دکههای اطراف مسجد اورتاکوی به کمپیرهای معروفشان شناخته میشوند و نشستن کنار بسفر با یک کمپیر داغ، بخشی از حالوهوای این محله است. اگر فکر میکنید چنین جاهایی برایتان جذاب و دوست داشتنی است، توصیه می کنیم قبل از سفرتان حتما سری هم به مقاله دیدنی های تنگه بسفر بزنید.
- آدرس: Mecidiye, İskele Sk. No: 6, 34347 Beşiktaş/İstanbul, Türkiye
- نحوه دسترسی: برای دسترسی به مسجد اورتاکوی ابتدا خودتان را به بشیکتاش برسانید. برای اینکار میتوانید با کشتی از مناطق آسیایی مانند کادیکوی یا اسکودار به اسکله بشیکتاش بیایید، یا با مترو خط M2 تا ایستگاه تکسیم رفته و سپس با اتوبوس به بشیکتاش برسید. از میدان بشیکتاش، سوار یکی از اتوبوسهای مسیر ساحلی مثل 22، 22B، 25E یا 40T شوید و در ایستگاه اورتاکوی پیاده شوید؛ کمتر از سه دقیقه پیادهروی در مسیری کاملاً مشخص و کنار آب بسفر شما را به مسجد میرساند.
- لینک آدرس گوگل مپ

۲. مسجد دولماباغچه (Dolmabahçe Camii)؛ شکوه آرام کنار آب
مسجد دولماباغچه یکی از باشکوهترین مساجد ساحلی استانبول است که درست در کنار آبهای بسفر و نزدیک به کاخ دولماباغچه قرار دارد. این مسجد با معماری متفاوت و نمای سنگی روشن، حس وقار و آرامش خاصی دارد و در مقایسه با اورتاکوی، فضایی خلوتتر و رسمیتر ارائه میدهد. قرار گرفتن مسجد در کنار اسکله کاباتاش (Kabataş) باعث شده انعکاس نور روی آب و عبور کشتیها «بهخصوص در ساعات طلایی غروب» منظرهای بسیار چشمنواز بسازد. این مسجد انتخاب فوقالعادهای برای کسانی است که دنبال عکسهای کلاسیکتر، مینیمال و آرام از استانبول هستند.
- آدرس: Ömer Avni, Meclis-i Mebusan Cd. No:34, 34427 Beyoğlu/İstanbul, Türkiye
- نحوه دسترسی: سوار بر تراموای خط T1شده و در ایستگاه کاباتاش پیاده شوید. همچنین میتوانید سوار بر کشتیهای بسفر شده و در اسکله کاباتاش پیاده شوید. سپس فاصله بسیار کوتاه پیادهروی تا مسجد و کاخ دولماباغچه پیشرو خواهید داشت.
- لینک آدرس گوگل مپ

مساجد مدرن و بخش آسیایی استانبول؛ نماهای پانوراما و تجربه معاصر
استانبول فقط شهر تاریخی و کلاسیک نیست؛ بخش آسیایی و برخی نقاط مدرن شهر، پر از مسجدهایی است که هم الهامبخش معماری معاصر هستند و هم نماهای پانورامای خیرهکننده از شهر ارائه میدهند. این مسجدها نه تنها محل عبادتاند، بلکه فرصتهای فوقالعادهای برای عکاسی و دیدن استانبول از بالا فراهم میکنند. اگر دوست دارید بخشی متفاوت از استانبول را تجربه کنید، بازدید از این مساجد مدرن و دیدن شهر از زاویهای ۳۶۰ درجه، را فراموش نکنید.
۱. مسجد جامع چاملیجا (Büyük Çamlıca Camii)؛ بزرگترین مسجد ترکیه
مسجد جامع چاملیجا، بزرگترین مسجد ترکیه و یکی از تازهترین شاهکارهای معماری مدرن عثمانی است که در سال ۲۰۱۹ افتتاح شد. این مسجد با ظرفیت بیش از ۶ هزار نمازگزار و طراحی باشکوهش، نه تنها بزرگترین مسجد ترکیه، بلکه یکی از بهترین مکانها برای دیدن نمای ۳۶۰ درجه از کل استانبول، مخصوصا بخش آسیایی، محسوب میشود. فضای داخلی با نورپردازی مدرن و گنبدهای باشکوه، تجربهای متفاوت از مساجد کلاسیک ارائه میدهد و ترکیبی جذاب از سنت و نوآوری را نشان میدهد.
- آدرس: Ferah, Ferah Yolu Sk. No:6 D:3, 34692 Üsküdar/İstanbul, Türkiye
- نحوه دسترسی: راحتترین راه رسیدن به تپه چاملیجا در بخش آسیایی استانبول با تاکسی یا خودرو شخصی است که مستقیم شما را به مقصد خواهد رساند. از طرفی اگر حملونقل عمومی را ترجیح میدهید، از اسکله اسکودار (Üsküdar) میتوانید سوار اتوبوسهای خط Çamlıca – Üsküdar شده و در ایستگاه نزدیک مسجد پیاده شوید. مسیر از ایستگاه تا مسجد کوتاه و مشخص است و تابلوهای راهنمایی مسیر بازدیدکنندگان را هدایت میکنند.
- لینک آدرس گوگل مپ

۲. مسجد تکسیم؛ جلوهای مدرن در میدان تاریخی استانبول
مسجد تکسیم، از جدیدترین مساجد معروف استانبول است که درست در قلب میدان تکسیم قرار دارد. این مسجد با معماری مدرن خود تضاد جالبی با فضای شلوغ و پرانرژی خیابان استقلال ایجاد کرده و فرصتی بینظیر برای مشاهده زندگی شهری و طراحی معاصر فراهم میکند. ساختار مینیمال و فضای باز مسجد، امکان مشاهده جزئیات معماری و حرکت مردم در اطراف میدان را به بازدیدکننده میدهد و برای علاقهمندان به ترکیب سنت و مدرنیته بسیار جذاب است.
- آدرس: Gümüşsuyu, Taksim Cd. 2 B, 34437 Beyoğlu/İstanbul, Türkiye
- نحوه دسترسی: سوار تراموای خط T1 شده و در تا ایستگاه تاکسیم پیاده شوید. همچنین میتوانید به کمک مترو خط M2 خودتان را به ایستگاه تاکسیم برسانید. از آنجا پیادهروی کوتاهی تا مسجد خواهید داشت.
- لینک آدرس گوگل مپ

نکات طلایی بازدید از مساجد برای گردشگران ایرانی
بازدید از مساجد استانبول تجربهای است که ترکیبی از تاریخ، فرهنگ و معماری را در خود دارد، اما رعایت برخی نکات کوچک میتواند این تجربه را برای گردشگران ایرانی امن، راحت و محترمانهتر کند. این نکات نهتنها به شما کمک میکنند احترام به آیین و مقررات مسجد حفظ شود، بلکه تجربهی بهتری از بازدید و عکاسی، گشتوگذار در محوطه و تعامل با مردم محلی فراهم میآورد. در ادامه نگاهی کوتاه به این موارد میاندازیم:
- رعایت پوشش و حجاب - برای ورود به مساجد ترکیه، روسری ساده برای بانوان کافی است، اما توجه داشته باشید که دامن کوتاه، شلوارک یا لباس نامناسب برای آقایان و بانوان ممنوع است. خوشبختانه بسیاری از مسجدهای بزرگ مانند مسجد سلطان احمد، در ورودی دامنهای بلند و پوشش مناسب امانی ارائه میدهند تا گردشگران بدون دغدغه وارد شوند.
- توجه به ساعات اقامه نماز - مساجد در زمان اقامه نماز بسته هستند و معمولاً ۲۰ دقیقه طول میکشد تا نمازگزاران بیرون بیایند و ورود امکانپذیر شود. همچنین ساعات ظهر جمعه به دلیل شلوغی بسیار، زمان مناسبی برای بازدید نیست و بهتر است صبح زود یا عصر به مسجد مراجعه کنید. با برنامهریزی صحیح میتوانید از شلوغی جلوگیری کرده و تجربه آرامتری داشته باشید.
- ورود بدون کفش - در همهی مساجد، باید کفشهایتان را در بیاورید و همراه داشتن یک کیسه پلاستیکی کوچک برای نگهداری کفشها توصیه میشود. این نکته در مسجدهای شلوغ مانند سلطان احمد اهمیت بیشتری دارد تا از گم شدن یا تماس کفشها با محیط تمیز مسجد جلوگیری شود.
- وضوخانه و سرویسهای بهداشتی - مسجدهای بزرگ معمولا دارای سرویسهای بهداشتی تمیز و رایگان یا با هزینه بسیار کم هستند که میتوانید از آنها برای وضو یا نیازهای شخصی استفاده کنید. این امکانات به ویژه برای گردشگرانی که قصد بازدید طولانی دارند، تجربهی راحتتر و بهداشتیتری فراهم میکند.

کلام آخر
بازدید از مساجد استانبول تجربهای است که ترکیبی از تاریخ، معماری و فرهنگ را در یک قاب به نمایش میگذارد. هر مسجد، از ایاصوفیه تا چاملیجا، داستانی برای گفتن دارد و دیدن آنها شما را با هویت واقعی شهر آشنا میکند. اگر شما هم تجربهای از بازدید این شاهکارها داشتهاید، خوشحال میشویم در کامنتها آن را با دیگر خوانندگان به اشتراک بگذارید و نکات و لحظات جذاب خود را تعریف کنید.
برای کسانی که قصد دارند در تعطیلات عید این شاهکارها را از نزدیک ببینند، میتوانید از پکیجهای تور نوروزی ترکیه ما دیدن کنید. این تورها فرصتی عالی برای گشتوگذار در هوای بهاری استانبول هستند و تجربهای فراموشنشدنی از مساجد، بازارها و مناظر شهری را برایتان فراهم میکند.
سوالات متداول مسجدهای استانبول؛ سفر به تاریخ عثمانی
آیا ورودی مساجد استانبول رایگان است؟
اکثرشان بله، به جز ایاصوفیه برای توریستها.
بهترین زمان برای عکاسی از مساجد چه ساعتی است؟
صبح زود یا هنگام غروب آفتاب "Golden Hour".
نزدیکترین ایستگاه مترو به مساجد تاریخی کدام است؟
خط تراموای T1.
آیا خانمها باید حتما چادر سر کنند؟
خیر، پوشاندن مو و بدن کافی است.






نظرات کاربران