راهنما و تاریخچه فرودگاه آتاتورک استانبول

فرودگاه آتاتورک استانبول برای بسیاری از ایرانیان، یادآور سال‌ها سفر به ترکیه و ثبت خاطرات نوستالژیک است. این فرودگاه دیگر پذیرای پروازهای مسافربری نیست و تمامی پروازهای داخلی و بین‌المللی مسافری از سال ۲۰۱۹ متوقف شده‌اند. فرودگاه آتاتورک اکنون فقط برای پروازهای باری، دیپلماتیک، آموزش خلبانی و تعمیر و نگهداری هواپیماها کاربرد دارد.

در این مقاله به طور کامل به معرفی فرودگاه آتاتورک استانبول می‌پردازیم. در صورتی که قصد دارید به ترکیه سفر کنید، پیشنهاد می‌کنیم «راهنمای سفر به استانبول» را هم بخوانید تا با اطلاعات به‌روز به ترکیه بروید.

مشخصات فرودگاه آتاتورک در یک نگاه

در جدول زیر نگاهی کوتاه به مشخصات این فرودگاه داریم:

مشخصات	توضیحات
نام	فرودگاه آتاتورک  (Istanbul Atatürk Airport)
کد ICAO	LTBA
کد IATA	ISL
سال افتتاح	۱۹۵۳ میلادی
نوع	فرودگاه بین‌المللی
موقعیت	منطقه یشیل‌کوی، بخش اروپایی استانبول
دسترسی	مترو (خط M1)، اتوبوس، تاکسی
خدمات	پروازهای باری، دولتی و خدمات فنی (نه مسافربری)
امکانات	فروشگاه‌ها، رستوران‌ها، سالن‌های VIP، نمازخانه و خدمات دیگر

فرودگاه آتاتورک کجاست؟

فرودگاه‌ آتاتورک در منطقه یشیل‌کوی (Yeşilköy) در بخش اروپایی استانبول قرار دارد. منطقه یشیل‌کوی در ناحیه باکرکوی (Bakırköy) واقع شده است. این منطقه در ساحل دریای مرمره قرار گرفته و در گذشته به‌عنوان یک منطقه تفریحی و ساحلی شناخته می‌شد.

فرودگاه آتاتورک در طول دهه‌ها به یکی از پرترددترین فرودگاه‌های اروپا تبدیل شد، تا اینکه پروازهای مسافری آن از سال ۲۰۱۹ به فرودگاه جدید استانبول انتقال پیدا کرد. این فرودگاه در ۲۴ کیلومتری غرب مرکز شهر قرار دارد. همین فاصله نسبتاً کوتاه تا مرکز استانبول، یکی از مزیت‌های اصلی این فرودگاه نسبت به دیگر انواع فرودگاه ترکیه است.

موقعیت مکانی فرودگاه آتاتورک در نقشه: گوگل مپ

 

چرا پروازهای فرودگاه آتاتورک به فرودگاه جدید استانبول منتقل شد؟

باید بگوییم فرودگاه آتاتورک در داخل بافت شهری استانبول قرار گرفته بود، به‌گونه‌ای که فقط فضای محدودی برای توسعه داشت و دیگر امکان ساخت باندهای بیشتر یا گسترش ترمینال برای افزایش ظرفیت نبود. با رشد سریع ترافیک هوایی و افزایش تعداد مسافران، این فرودگاه به یکی از شلوغ‌ترین فرودگاه‌های اروپا تبدیل شد ولی دیگر نمی‌توانست پاسخگوی افزایش تقاضا باشد. این موضوع باعث شد مقامات حمل‌ونقل هوایی ترکیه نیاز به فرودگاه بسیار بزرگ‌تر و مدرن‌تر را مهم دانستند.

برای رفع محدودیت‌ها و ایجاد یک مرکز هوایی جهانی، فرودگاه جدید استانبول (IST) طراحی و ساخته شد. این فرودگاه با فضای بسیار بزرگ‌تر، چندین باند پروازی، ظرفیت جابجایی بسیار بیشتر مسافر و تجهیزات مدرن‌تر توانست جایگزین مناسبی برای آتاتورک باشد. در آوریل ۲۰۱۹، عملیات انتقال پروازها صورت گرفت و پروازهای تجاری مسافری به‌طور کامل از آتاتورک به فرودگاه جدید منتقل شدند. این انتقال شامل جابه‌جایی هزاران تن تجهیزات و هواپیما در یک پروژه بزرگ لجستیکی بود تا فرودگاه جدید به‌عنوان هاب اصلی هوایی کشور به‌کار بیفتد.

وضعیت فعلی فرودگاه آتاتورک: پارک ملت (Millet Bahçesi)

بخش عمده‌ای از محوطه فرودگاه سابق در منطقه باکرکوی اکنون به پارک ملت «Atatürk Airport National Garden» تبدیل شده و در یک نوامبر ۲۰۲۵ به طور رسمی افتتاح شده است. این پارک سهم بزرگی از فضاهای سبز شهری را به خود اختصاص داده و به یکی از بزرگ‌ترین پارک‌های شهری کشور تبدیل شده است. پیشنهاد می کنیم در تور ترکیه از این پارک دیدن کنید.

 

امکانات و ویژگی‌های اصلی پارک

• بیش از ۱٫۲ میلیون متر مربع فضای سبز با بیش از ۲۰ هزار درخت و چمن‌زارهای وسیع برای استراحت و تفریح
• مسیرهای اختصاصی دوچرخه‌سواری و پیاده‌روی در بخش‌های مختلف پارک با جنبه تفریحی و سرگرمی
• امکانات ورزشی متنوع شامل زمین‌های فوتبال، تنیس، بسکتبال، والیبال و اسکیت در پارک‌ها
• بخش‌های نمایشگاهی، کتابخانه، سالن‌های چند منظوره، رستوران و فروشگاه‌ها برای فعالیت فرهنگی و اجتماعی خانواده‌ها
• مسیر آب مصنوعی به طول ۲٫۵ کیلومتر و همچنین دیگر بخش‌های تفریحی برای کودکان و بزرگسالان

علاوه بر اینها، در طراحی پارک به جنبه‌های آمادگی در برابر بلایای طبیعی (مانند زلزله) نیز توجه شده و فضاهایی برای جمعیت‌های زیاد در مواقع اضطراری در نظر گرفته شده است.

 

نکته مهم:

بخش‌هایی از سایت فرودگاه ممکن است در آینده استفاده‌های دیگر نیز پیدا کنند؛ به‌عنوان مثال تصمیم‌هایی برای تبدیل ترمینال‌ها به تکنوپارک و فضای نوآوری و فناوری نیز در رسانه‌ها منتشر شده است.

راهنمای دسترسی: چگونه به فرودگاه آتاتورک سابق برویم؟

اگر قصد دارید از محله‌های مختلف استانبول یا مرکز شهر به محوطه فرودگاه آتاتورک بروید (برای دیدن پارک)، چند گزینه حمل‌ونقل عمومی و شخصی در دسترس شما هستند. در ادامه بیشتر توضیح می‌دهیم:

 

استفاده از مترو استانبول (خط M1A)

یکی از راحت‌ترین روش‌ها برای رفتن به محدوده فرودگاه استفاده از شبکه مترو استانبول است. برای این کار باید به ایستگاه آتاتورک هاوالیمانی (Atatürk Havalimanı) در خط M1A مترو بروید. این ایستگاه برای دسترسی به منطقه، پارک و اطراف فرودگاه کاربرد دارد. 

خط M1A از ایستگاه ینی‌کاپی (Yenikapı) شروع می‌شود و تا ایستگاه آتاتورک هاوالیمانی ادامه می‌یابد؛ بنابراین می‌توانید از بخش‌های مرکزی استانبول مانند میدان تکسیم (Taksim)، شیشلی (Şişli)، بشیکتاش (Beşiktaş)، باکرکوی (Bakırköy) یا کادیکوی (Kadıköy) با قطار مستقیم به این ایستگاه برسید.

نکته مهم:

ایستگاه مترو تقریباً در نزدیکی فضای پارک ملت قرار دارد و پیاده‌روی کوتاهی تا ورودی‌ها فاصله دارد. برای استفاده از این خط باید استانبول کارت تهیه و شارژ کنید. این کارت برای همه وسایل حمل‌ونقل شهری کاربرد دارد.

 

دسترسی با تاکسی اینترنتی و اتوبوس

اگر بخواهید راحت‌تر و سریع‌تر به فرودگاه آتاتورک برسید، استفاده از تاکسی اینترنتی استانبول یا تاکسی‌های محلی نیز امکان‌پذیر هستند. تاکسی اینترنتی (اپلیکیشن‌هایی مانند BiTaksi یا Uber) می‌توانند شما را مستقیم از هر نقطه شهر به پارک ملت فرودگاه برسانند. استفاده از تاکسی برای کسانی که چمدان زیاد دارند، بسیار راحت‌تر از مترو است.

همچنین خطوط اتوبوس شهری و مینی‌بوس‌هایی در نزدیکی منطقه وجود دارند که درایستگاه‌های متعدد توقف می‌کنند. اتوبوس‌ها می‌توانند شما را به یشیل‌کوی یا اطراف ایستگاه مترو برسانند و سپس از آنجا پیاده‌روی کوتاه به پارک فاصله است.

نکته مهم:

چون فرودگاه آتاتورک دیگر ترمینال رسمی پرواز مسافری ندارد، دیگر خدمات اتوبوس فرودگاهی مانند سرویس‌های مخصوص هتل‌ها مستقیماً به اینجا نمی‌آیند؛ بنابراین استفاده از تاکسی اینترنتی یا حمل‌ونقل عمومی شهری بهترین گزینه‌ها هستند.

مقایسه فرودگاه آتاتورک با سایر فرودگاه های استانبول

استانبول چند فرودگاه مهم NHVN که موقعیت، کاربرد و توسعه آنها تفاوت‌های قابل توجهی با هم دارند. به غیر از فرودگاه آتاتورک، دو فرودگاه دیگر از جمله فرودگاه جدید استانبول و فرودگاه صبیحا استانبول (Sabiha Gökçen) نیز فعال هستند. در ادامه به مشخصات دو فرودگاه دیگر اشاره می‌کنیم و سپس در جدول به مقایسه همه فرودگاه‌ها می‌پردازیم:

 

فرودگاه جدید استانبول (IST)

این فرودگاه در بخش اروپایی شمال غربی استانبول و در محله آرناووت‌کوی (Arnavutkoy) قرار دارد و جایگزین اصلی آتاتورک شد. ویژگی‌های اصلی این فرودگاه عبارتند از:

• یکی از بزرگ‌ترین و مدرن‌ترین فرودگاه‌های جهان با ظرفیت بسیار بالا
• طراحی شده برای پذیرش تعداد زیاد پروازهای داخلی و بین‌المللی
• امکانات رفاهی و زیرساختی پیشرفته برای مسافران

نکته مهم:

فاصله این فرودگاه تا مرکز شهر بیشتر از آتاتورک است، بنابراین مسیر ترانسفر (رفت و آمد از هتل به فرودگاه) اغلب طولانی‌تر خواهد بود.

 

فرودگاه صبیحا استانبول (SAW)

این فرودگاه در بخش آسیایی استانبول در محله پندیک (Pendik) قرار دارد و یکی از فعال‌ترین فرودگاه‌های شهر برای پروازهای داخلی و منطقه‌ای است. ویژگی‌های اصلی این فرودگاه عبارتند از:

• مناسب مسافران در بخش آسیایی یا مناطق شرق استانبول
• وجود پروازهای ارزان‌قیمت و تعداد زیادی پروازهای منطقه‌ای 

نکته مهم:

نسبت به فرودگاه جدید استانبول ظرفیت و تعداد پروازهای بین‌المللی آن کمتر است، اگرچه مقصد بسیاری از خطوط هوایی در سراسر جهان را پوشش می‌دهد.

 

جدول مقایسه فرودگاه‌های استانبول

فرودگاه	موقعیت	کاربری	مزیت	چالش
فرودگاه آتاتورک	اروپایی	پروازهای باری، دولتی و خدمات فنی برای هواپیماها	نزدیک به مرکز شهر	غیر فعال برای پرواز مسافری
فرودگاه جدید استانبول	اروپایی	مسافری،  پروازهای بین‌المللی و هم به پروازهای داخلی	ظرفیت بسیار بالا و امکانات پیشرفته	فاصله بیشتر نسبت به مرکز شهر
فرودگاه صبیحا گوکچن	آسیایی	مسافری،  پروازهای بین‌المللی و هم به پروازهای داخلی	دسترسی خوب برای بخش آسیایی	کمتر بودن ظرفیت نسبت به IST

 

جاذبه‌های نزدیک به فرودگاه آتاتورک برای گردشگران ایرانی

اگر در منطقه فرودگاه آتاتورک و اطراف آن اقامت دارید یا بعد از دیدن پارک ملت می‌خواهید جاذبه‌های اطراف را کشف کنید، چند گزینه جذاب و مناسب برای گردش کوتاه و تفریح وجود دارند. این جاذبه‌ها در منطقه فلوریا (Florya) از نواحی باکرکوی واقع شده‌اند و دیدن آنها در تور استانبول پیشنهاد می‌شوند. در ادامه به جاذبه‌های مهم این محله اشاره می‌کنیم:

 

آکواریوم فلوریای استانبول

آکواریوم فلوریا (Florya Akvaryum) یکی از بزرگ‌ترین آکواریوم‌های موضوعی جهان است که بیش از ۱۵۰۰ گونه آبزی را در ده‌ها بخش موضوعی به نمایش می‌گذارد. مسیر بازدید به‌صورت سفری از دریای سیاه تا اقیانوس آرام طراحی شده و بازدیدکنندگان را با دنیای زیرآب آشنا می‌کند. این آکواریوم در مجموعه آکواریوم فلوریا واقع شده و امکانات متنوع برای خرید، غذا و کافی‌شاپ هم دارد. این مجموعه برای یک گردش چند ساعته عالی است.

ساحل فلوریا در استانبول

ساحل فلوریا (Florya Beach) یکی از سواحل عمومی استانبول در قسمت اروپایی شهر است. این ساحل درست کنار منطقه آتاتورک قرار دارد و برای پیاده‌روی، تماشای غروب آفتاب و استراحت کنار دریا مناسب است. در تابستان می‌توانید در ساحل برای شنا کردن و آفتاب گرفتن استفاده کنید یا روی ماسه‌های نرم آن قدم بزنید.

 

مرکز خرید آکوا فلوریای استانبول

مرکز خرید آکوا فلوریا در کنار آکواریوم است و یک مجموعه خرید، رستوران و چشم‌انداز فوق‌العاده به دریا دارد. بازدید از این مرکز خرید برای یک گردش سبک، خرید سوغاتی یا صرف غذا با منظره دریای مرمره گزینه خوبی محسوب می‌شود. دیدن این جاذبه برای کسانی مناسب است که در هتل‌های نزدیک فرودگاه آتاتورک اقامت دارند و زمان زیادی برای رفت‌وآمد به مرکز شهر نخواهند داشت.

 

مرکز خرید فلایین استانبول

مرکز خرید فلایین (Flyinn AVM) یک مرکز خرید مدرن در  منطقه فلوریا با چندین فروشگاه، رستوران و کافه است. این مکان به‌ویژه برای خرید کردن، صرف غذا، توقف میان‌راهی یا فرصتی برای نشستن و استراحت مناسب است؛ حتی از طبقه‌های بالاتر این مرکز خرید می‌تواند چشم‌انداز فرودگاه آتاتورک را تماشا کنید.

 

پارک ساحلی فلوریا در استانبول

اگر دوست دارید طبیعت و فضای سبز را هم تجربه کنید، پارک ساحلی فلوریا (Florya Coast Park) گزینه خوبی برای پیاده‌روی، آرامش کنار آب و دیدن مناظر زیبای اطراف است. این پارک به خصوص در عصرها برای قدم‌زدن و عکاسی پیشنهاد می‌شود.

نکات مهم برای جلوگیری از سردرگمی در سفر به استانبول

هنگام خرید بلیط هواپیما یا رزرو تور نوروزی استانبول دقت کنید که کد فرودگاه مقصد IST باشد. این کد مربوط به فرودگاه جدید استانبول است. کد ISL اشاره به فرودگاه قدیمی یعنی همان فرودگاه آتاتورک دارد که دیگر پرواز مسافری ندارد و اگر اشتباهاً آن را انتخاب کنید، بلیط یا ترانسفر شما قابل استفاده نخواهد بود.در ادامه به نکات مهم دیگر برای جلوگیری از سردرگمی در هنگام سفر اشاره می‌کنیم:

 

• اگر هتل شما در بخش اروپایی مرکزی مانند تکسیم، سلطان احمد، یا بی‌اوغلو باشد، باید بدانید که فاصله تا فرودگاه جدید استانبول (IST) زیاد است و ترانسفر زمان‌بر خواهد بود (معمولاً ۴۵ تا ۹۰ دقیقه با توجه به ترافیک شهر).
• برای پروازهای بین‌المللی در فرودگاه جدید استانبول (IST) بهتر است حداقل ۳ ساعت قبل از پرواز در فرودگاه باشید. این موضوع به‌دلیل حجم مسافران، کنترل‌های امنیتی و بزرگی ترمینال است.
• اگر بین دو فرودگاه IST و SAW پرواز دارید، توجه کنید که این دو فرودگاه در دو بخش متفاوت شهر هستند و انتقال بین آنها می‌تواند زمان‌بر باشد؛ ممکن است بیش از یک ساعت در ترافیک بمانید.
• نام، آدرس و شماره تماس هتل  را در گوشی ذخیره کنید. در صورت گم کردن اینترنت یا مسیر، راحت‌تر می‌توانید از تاکسی یا حمل‌ونقل عمومی کمک بگیرید. همچنین استانبول‌کارت را برای استفاده از مترو، اتوبوس، تراموا و قایق بخرید.

 

جمع‌بندی

فرودگاه آتاتورک استانبول سال‌ها به‌عنوان پایتخت هوایی ترکیه شناخته می‌شد و در سال‌های اوج فعالیت خود یکی از پرترددترین فرودگاه‌های جهان بود؛ اما از سال ۲۰۱۹ تمامی پروازهای مسافری آن به فرودگاه جدید استانبول منتقل شده‌اند. با این حال، پارک موجود در این فروشگاه و جاذبه‌های اطراف همچنان برای بازدید گزینه‌های جذابی هستند.

برای سفر به استانبول و برنامه‌ریزی بهتر مسیر، می‌توانید نگاهی هم به پکیج‌های سفر عید از جمله تورهای نوروزی استانبول بیندازید که معمولاً شامل پرواز، هتل، ترانسفر فرودگاهی و خدمات لیدر فارسی زبان هستند. این پکیج‌های فرصت خوبی هستند تا با اقامت در مناطق نزدیک به فرودگاه‌های فعال و جاذبه‌های اصلی شهر، سفری راحت و برنامه‌ریزی‌شده داشته باشید. پیشنهاد می‌کنم حتماً تور نوروزی ترکیه ویژه تعطیلات عید را بررسی کرده تا بهترین گزینه‌ها را بر اساس بودجه و مدت اقامت انتخاب کنید.

 

سوالات متداول راهنما و تاریخچه فرودگاه آتاتورک استانبول

 

آیا هنوز پروازهای تهران در فرودگاه آتاتورک می‌نشینند؟

خیر، تماماً به IST یا SAW منتقل شده‌اند.

 

مترو فرودگاه آتاتورک هنوز کار می‌کند؟

بله، برای دسترسی به پارک و منطقه یشیل‌کوی کاربرد دارد.

 

فرودگاه آتاتورک چه شد؟

به پارک ملی و مرکز نمایشگاهی تبدیل شده است.