راهنمای حمل و نقل عمومی در استانبول

استانبول یکی از شهرهای بزرگ و پرترافیک ترکیه است که اغلب محله‌های معروف و توریستی آن فاصله زیادی دارند؛ بنابراین اگر قصد رزرو تور استانبول دارید، لازم است که اطلاعاتی هم درباره سیستم حمل و نقل عمومی این شهر داشته باشید تا راحت‌تر بتوانید در سطح شهر رفت‌وآمد کنید.

خوشبختانه سیستم حمل و نقل عمومی استانبول بسیار متنوع و گسترده است و به همین دلیل می‌توانید تقریباً به تمام نقاط مهم شهر دسترسی داشته باشید، ضمن اینکه استفاده از وسایل نقلیه عمومی هزینه‌های سفر شما را هم به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌دهد، به‌خصوص اگر استانبول کارت داشته باشید.

در این مطلب ضمن معرفی وسایل نقلیه عمومی استانبول، درباره مزایای استانبول کارت و ترفندهایی برای کاهش هزینه‌های حمل و نقل هم صحبت خواهیم کرد؛ اما اگر تاکنون به استانبول سفر نکرده‌اید، پیشنهاد ما این است که ابتدا راهنمای سفر به استانبول را بخوانید.

استانبول کارت (Istanbulkart)؛ کیف پول شما در شهر

تقریباً برای استفاده از تمام وسایل حمل‌ونقل عمومی استانبول از اتوبوس و مترو گرفته تا تراموا، مارمارای و کشتی، باید استانبول ‌کارت (Istanbulkart) داشته باشید. استانبول ‌کارت عملاً نقش کیف پول را دارد و بدون آن تقریباً هیچ کاری نمی‌توانید انجام دهید، به‌طوری‌که حتی نمی‌توانید از سرویس‌های بهداشتی عمومی استفاده کنید.

قیمت استانبول ‌کارت حدود ۱۳۰ تا ۱۶۵ لیر است. توجه کنید که این مبلغ فقط برای خود کارت است و برای پرداخت هزینه‌های حمل و نقل باید آن را شارژ کنید؛ بنابراین کارت باید حداقل ۵ لیر شارژ داشته باشد تا بتوانید برای رفت‌وآمد در استانبول  از آن استفاده کنید.

برای خرید کارت با پول نقد یا کارت بانکی و همچنین شارژ آن باید از دستگاه‌های بیلتماتیک (Biletmatik) استفاده کنید که تقریباً در همه نقاط مهم شهر مثل فرودگاه و همچنین ایستگاه‌های مترو، تراموا، مارمارای و اسکله‌ها وجود دارد.

نکته مهم: در سال‌های اخیر، محدودیت‌هایی برای استفاده اشتراکی از یک کارت اعمال شده است. اگرچه هنوز هم می‌توان از یک کارت برای چند نفر و پشت سر هم استفاده کرد؛ اما تخفیف‌های ترانسفر (جابجایی بین وسایل مختلف) فقط به کارت‌های شخصی تعلق می‌گیرد؛ بنابراین اگر قصد دارید تور ترکیه را رزرو کنید، بهتر است به‌محض رسیدن به ترکیه برای هر کدام از هم‌سفرانتان یک کارت جدا تهیه کنید.

اتوبوس‌های استانبول (İETT)؛ ارزان‌ترین راه برای کشف شهر

اتوبوس‌های شهری استانبول یکی از ارزان‌ترین وسایل نقلیه عمومی در این شهر هستند که تقریباً در تمام محله‌ها و به‌خصوص جاهایی که مترو و تراموا پوشش نمی‌دهند، رفت‌وآمد می‌کنند. این اتوبوس‌ها که معمولاً زرد و بنفش هستند، زیر نظر سازمان حمل‌ونقل شهرداری استانبول (İETT) فعالیت می‌کنند. لازم به ذکر است که فقط با استانبول ‌کارت (Istanbulkart) می‌توانید از این اتوبوس‌ها استفاده کنید.

البته اتوبوس‌های شهری استانبول به‌جز هزینه کم، یک مزیت دیگر هم دارند: بیشتر اتوبوس‌ها مجهز به سیستم‌های نظارتی و دوربین‌های امنیتی هستند و به همین دلیل امنیت خوبی دارند.

 

نقشه خطوط اتوبوس استانبول

با توجه به اینکه امکان تهیه نقشه کاغذی مسیرهای تردد اتوبوس‌های استانبول وجود ندارد، بهترین راه اطلاع از مسیرهای اتوبوس‌ها، استفاده از نسخه PDF نقشه اتوبوس‌های استانبول یا اپلیکیشن‌های موبایلی مثل گوگل مپ و Mobiett است.

اپلیکیشن اتوبوس استانبول (Mobiett & Google Maps)

همان‌طور که گفتیم، یکی از بهترین راه‌ها برای استفاده از اتوبوس‌های استانبول، داشتن اپلیکیشن Mobiett ‌است. در این اپلیکیشن می‌توانید همه مسیرها را مشاهده کنید، از زمان رسیدن اتوبوس به ایستگاه مطلع شوید و در نهایت می‌توانید از آن برای مسیریابی ترکیبی استفاده کنید.

نکته مهم این است که برای استفاده از این اپلیکیشن نیازی به اینترنت ندارید و بنابراین حتی اگر سیم‌کارت ترکیه یا eSIM هم نداشته باشید، راحت می‌توانید در استانبول با اتوبوس تردد کنید.

 

هزینه و ساعت کاری اتوبوس‌های استانبول

هزینه استاندارد یک سفر اتوبوس با استانبول‌ کارت حدود ۲۷ لیر است. بیشتر خطوط اتوبوس‌های شهری بین ساعات حدود ۶ صبح تا ۱۲ شب فعال هستند.

نکته: تعرفه اتوبوس‌هایی که بعد از ۱۲ شب هم فعال هستند، دو برابر حالت عادی است.

 

دلموش استانبول (Dolmuş)؛ فرهنگ خاص و سرعت بالا

دلموش‌ها یکی از کاربردی‌ترین شیوه‌های حمل‌ونقل عمومی در استانبول هستند. این ون‌های زردرنگ که رقیب مستقیم تاکسی‌ها و اتوبوس‌ها هستند، در مسیرهای مشخصی تردد دارند و تا زمانی که ظرفیت آن‌ها تکمیل نشود، حرکت نمی‌کنند.

نکته مهمی که باید بدانید این است که در سیستم حمل‌ونقل استانبول هم دلموش وجود دارد و هم مینی‌بوس. برخی افراد تصور می‌کنند که این دو یکی هستند، درحالی‌که اینطور نیست. در واقع دلموش‌ها معمولاً ون‌های زردرنگی هستند که در مسیرهای ثابت تردد می‌کنند، در حالی که مینی‌بوس‌ها معمولاً آبی یا کرم‌رنگ هستند و ایستگاه‌های محدودتری هم دارند.

نکته: کرایه دلموش‌ها را باید به‌صورت نقدی پرداخت کنید و در واقع امکان استفاده از استانبول ‌کارت وجود ندارد.

فرهنگ استفاده از دلموش

برای استفاده از دلموش باید به نکات زیر توجه کنید: بخشی از فرهنگ شهری استانبول است:

• هنگام سوار شدن، مقصد خود را اعلام کنید.
• پول کرایه را معمولاً باید دست‌به‌دست کنید تا به راننده برسد.
• هر جا خواستید پیاده شوید، این جمله را بگویید: «Müsait bir yerde»، یعنی در یک جای مناسب توقف کن.

 

هزینه دلموش در استانبول

دلموش‌ها تعرفه واحد شهری ندارند و قیمت آن‌ها به مسافت مسیر بستگی دارد، اما چند نکته مهم وجود دارد:

• حداقل کرایه حتی برای مسیرهای بسیار کوتاه حدود ۲٫۵ لیر است؛
• کرایه معمول دلموش در مسیرهای شهری رایج حدود ۵ لیر برای هر سفر است،
• برخی مسیرهای خاص، مانند خط بشیکتاش – کادیکوی که از پل بسفر عبور می‌کنند، گران‌تر هستند و هزینه آن‌ها معمولاً ۸ تا ۱۰ لیر است.

به همین دلیل توصیه می‌شود هنگام سوار شدن، کرایه مسیر را از راننده سؤال کنید.

 

مسیرهای پرطرفدار دلموش

برخی از مسیرهای رایج و پرکاربرد دلموش در استانبول عبارت‌اند از:

• تکسیم – بشیکتاش
• کادیکوی – بوستانجی (Bostancı)

 

سیستم‌های ریلی جذاب: قطارهای کابلی و تله‌کابین

یکی از جالب‌ترین سیستم‌های حمل و نقل استانبول، مسیرهای ریلی کوتاهی هستند که در مسیرهای شیب‌دار یا مناطق مرتفع دیده می‌شوند. از جمله این سیستم‌ها می‌توان به فونیکولارها و تله‌کابین‌ها اشاره کرد که اگرچه سهم کمی در جابه‌جایی روزمره شهر دارند، اما از نظر کاربری شهری و گردشگری اهمیت بالایی دارند و در برخی مسیرها عملاً جایگزین مسیرهای سخت پیاده‌روی شده‌اند.

 

فونیکولار استانبول (Füniküler)

فونیکولارها قطارهای کابلی هستند که در مسیرهای کوتاه و شیب‌دار حرکت می‌کنند و نقش اتصال‌دهنده را بین شبکه‌های اصلی حمل‌ونقل دارند. در استانبول دو خط فونیکولار فعال وجود دارد که عبارت‌اند از:

 

۱. فونیکولار کاباتاش – تکسیم (Kabataş – Taksim | F1)

این خط یکی از مسیرهای مهم است که میدان تکسیم (Taksim Meydanı) را به اسکله کاباتاش (Kabataş) متصل می‌کند. فونیکولار F1 برای مسافرانی که قصد دارند از مرکز شهر به اسکله‌ها یا مناطق ساحلی بروند، مناسب است.

۲. فونیکولار تونل کاراکوی – بی‌اوغلو (Karaköy – Beyoğlu | Tünel)

خط تونل یکی از نمادهای تاریخی حمل‌ونقل استانبول است و به‌عنوان دومین سیستم متروی قدیمی جهان شناخته می‌شود. این خط، کاراکوی را به ابتدای خیابان استقلال متصل می‌کند و همچنان در شبکه حمل‌ونقل شهری فعال است.

جدول ساعت فعالیت و هزینه استفاده از فونیکولارهای استانبول
ساعت فعالیت	همه‌روزه از ساعت ۶:۰۰ صبح تا ۱۲:۰۰ شب
فاصله حرکت قطارها	هر ۵ تا ۱۰ دقیقه (بسته به ساعت و روز هفته)
هزینه بلیط فونیکولار تونل	حدود ۱۰ لیر
روش پرداخت	با استانبول کارت (Istanbulkart)

تله‌کابین‌های استانبول (Teleferik)

تله‌کابین‌ها در استانبول بیشتر کاربرد گردشگری و تفریحی دارند و برای دسترسی آسان به مناطق مرتفع یا خوش‌منظره طراحی شده‌اند. این خطوط، برخلاف مترو یا اتوبوس، ابزار حمل ‌و نقل روزمره محسوب نمی‌شوند، اما برای گردشگران جذابیت زیادی دارند. در استانبول دو خط تله‌کابین وجود دارد که در ادامه معرفی می‌کنیم.

 

۱. تله‌کابین ماچکا (Maçka | TF1)

این خط که از پارک ماچکا عبور می‌کند، شما را به هتل‌های لوکس و پاساژهای استانبول می‌رساند. با اینکه این مسیر کوتاه است، اما به شما این فرصت را می‌دهد که از مناظر مختلف شهر لذت ببرید.

 

۲. تله‌کابین پیر لوتی (Pierre Loti | TF2)

این خط تله‌کابین استانبول جذابیت بیشتری برای گردشگران دارد، چون دسترسی به تپه پیر لوتی و تماشای نمای پانورامای شاخ طلایی (Golden Horn) را فراهم می‌کند. این خط معمولاً بخشی از برنامه گشت شهری است و نقشی در حمل‌ونقل عمومی ندارد.

در حال حاضر (ژانویه ۲۰۲۶) هزینه استفاده از تله‌کابین برای بزرگسالان حدود ۳۲۰۰ لیر، برای کودکان ۳ تا ۱۰ سال حدود ۲۹۰۰ لیر و برای کودکان کمتر از ۳ سال رایگان است.

سایر وسایل حمل و نقل عمومی

علاوه بر اتوبوس و دلموش، استانبول وسایل نقلیه دیگری هم دارد که هرکدام برای مسیرها و شرایط خاصی مناسب هستند. در این بخش قصد داریم به معرفی سایر گزینه و همچنین هزینه حدودی آن‌ها بپردازیم.

 

مترو استانبول

مترو استانبول شبکه‌ گسترده‌ای دارد و چون سریع‌السیر است حتی در ساعات شلوغی هم شما را با مبلغ کم و در کوتاه‌ترین زمان به نقاط مختلف شهر می‌رساند.

• هزینه هر سفر: حدود ۲۷ لیر (با استانبول کارت ۱۷.۷)

 

تراموا استانبول

تراموا استانبول یکی از محبوب‌ترین وسایل حمل‌ونقل عمومی این شهر است که 6 خط مختلف دارد. توریستی‌ترین خط تراموای استانبول T1 است که از مناطق تاریخی مانند سلطان احمد عبور می‌کند.

• هزینه هر سفر: حدود ۲۷ لیر (با استانبول کارت ۱۷.۷)

متروبوس استانبول

متروبوس استانبول یک اتوبوس تندرو در مسیر اختصاصی اتوبان است که به‌صورت ۲۴ ساعته فعالیت می‌کند و برای رفت‌وآمد سریع بین بخش اروپایی و آسیایی شهر کاربرد دارد.

• هزینه هر سفر: از حدود ۲۰ لیر

 

تاکسی‌های اینترنتی (Uber و BiTaksi)

تاکسی‌ اینترنتی استانبول گزینه‌ای راحت‌تر اما به‌مراتب گران‌تر از مترو، تراموا و اتوبوس است؛ بنابراین بهتر است از این گزینه برای مسیرهای کوتاه یا رفت‌وآمد در ساعات پایانی شب استفاده کنید.

ترفندهای کاهش هزینه حمل‌ونقل برای ایرانیان

اگر قصد رزرو تور استانبول نوروز ۱۴۰۵ دارید و می‌خواهید از وسایل حمل و نقل عمومی این شهر استفاده کنید، توصیه می‌کنیم که به نکات زیر توجه داشته باشید. در ادامه به نکاتی اشاره می‌کنیم که هزینه‌های حمل و نقل شما را تا جای ممکن کاهش می‌دهند.

۱. بر طبق قانون ترنسفر، اگر استانبول‌ کارت شخصی (نه کارت‌های چندنفره) داشته باشید و طی حداکثر ۲ ساعت از وسایل نقلیه مختلف استفاده کنید (مثلاً از مترو به اتوبوس یا تراموا)، هزینه سفر دوم و سوم با تخفیف محاسبه می‌شود. به همین دلیل، برای سفرهای ترکیبی (مثلاً مترو + اتوبوس)، مقرون‌به‌صرفه‌تر است که از کارت‌های شخصی استفاده کنید.

۲. کودکان زیر ۶ سال می‌توانند بدون پرداخت هزینه و بدون کارت زدن از وسایل حمل‌ونقل عمومی استفاده کنند.

۳.داشتن اینترنت برای استفاده از Google Maps یا اپلیکیشن‌های حمل‌ونقل باعث می‌شود که گم‌ نشوید و اشتباه سوار وسیله‌ای نشوید. در نتیجه مجبور نخواهید شد که تاکسی بگیرید و هزینه زیادی را بابت آن بپردازید.

 

جمع‌بندی

استانبول شهر بزرگ و پرترافیکی است و عملاً امکان ندارد که بتوانید پیاده‌ به گشت‌وگذار در این شهر بپردازید؛ بنابراین بهترین و مقرون‌به‌صرفه‌ترین راه این است که از وسایل نقلیه عمومی استفاده کنید که بسیار متنوع هستند و تقریباً همه نقاط شهر را پوشش می‌دهند.

بنابراین اگر قصد سفر به این شهر دارید، کافی است به نکاتی که در این مطلب اشاره کردیم، توجه کنید و بعد سری به صفحه تور نوروز ۱۴۰۵ بزنید و یکی از تورهای این کشور مثلاً تور ترکیه نوروز ۱۴۰۵ را در کوتاه‌ترین زمان و به ساده‌ترین شکل رزرو کنید. در صورت نیاز به اطلاعات بیشتر هم می‌توانید با کارشناسان ما تماس بگیرید.

 

سوالات متداول راهنمای حمل و نقل عمومی در استانبول

 

هزینه اتوبوس در استانبول ۱۴۰۵ چقدر است؟

هزینه هر سفر با اتوبوس شهری با استانبول ‌کارت، حدود ۲۷ لیر است.

 

آیا می‌توان نقشه اتوبوس استانبول را دانلود کرد؟

بله، فایل‌های PDF نقشه خطوط وجود دارد؛ اما در عمل، استفاده از اپلیکیشن‌هایی مثل Mobiett یا Google Maps بسیار دقیق‌تر و کاربردی‌تر است.

 

دلموش ارزان‌تر است یا تاکسی؟

قطعاً دلموش. دلموش‌ها مسیر ثابت دارند و هزینه آن‌ها به‌مراتب کمتر از تاکسی‌های شهری است.

 

ساعت کاری مترو و اتوبوس تا چه زمانی است؟

اکثر خطوط مترو و اتوبوس از حدود ۶ صبح تا ۱۲ شب فعال هستند. خطوط متروبوس به‌صورت ۲۴ ساعته فعالیت می‌کنند.

 

بهترین اپلیکیشن اتوبوس استانبول چیست؟

اپلیکیشن رسمی Mobiett برای اطلاع از زمان دقیق رسیدن اتوبوس‌ها و Google Maps برای مسیریابی ترکیبی بهترین گزینه‌ها هستند.